Thứ Hai, 30/07/2012, 12:07

Không nên áp đặt việc di dời, giãn dân phố cổ Hà Nội

Ông từng là Kiến trúc sư trưởng rồi Giám đốc Sở Quy hoạch - Kiến trúc Hà Nội, một sở đặc thù vốn chỉ có ở hai thành phố lớn nhất cả nước, TS Đào Ngọc Nghiêm chia sẻ với PV nhiều trăn trở của ông trong công tác quản lý dân cư, quy hoạch đô thị và chuyện di dời, giãn dân phố cổ.
- Thưa ông, một vấn đề đang được quan tâm gần đây là việc sử dụng quỹ “đất vàng” - nơi đặt trụ sở cũ của các bộ ngành trung ương đã hoặc sắp sửa di dời ra khỏi khu vực nội đô Hà Nội. Mặc dù dư luận chung, trong đó ông cũng đã từng lên tiếng, đều cho rằng không nên sử dụng quỹ đất này để làm nhà ở, nhưng cụ thể là nó được sử dụng vào việc gì, ai đứng ra tổ chức lập dự án sử dụng đất… thì vẫn còn chưa rõ?

Không nên áp đặt việc di dời, giãn dân phố cổ Hà Nội | ảnh 1
TS Đào Ngọc Nghiêm
Đúng là chủ trương di dời thì không có gì để bàn, mà thực tế đã được đề cập từ năm 1998 và đến nay một số bộ ngành đã thực hiện. Nhưng quá trình thực hiện thì còn vướng khá nhiều chuyện. Thậm chí khi đã giải quyết xong việc di dời một số bộ ngành (như Thanh tra Chính phủ, Bộ Nội vụ, Bộ Tài nguyên - Môi trường…) thì chính sách thu hồi, sử dụng đất cũ như thế nào cũng chưa rõ.

- Quan điểm của ông thì sao?

Theo tôi, dứt khoát là không làm nhà ở, kể cả nhà biệt thự, vì như thế không đạt được một số mục tiêu quan trọng của việc di dời. Cần dành quỹ đất đó cho các công trình công cộng như trường học, diện tích xanh, diện tích giao thông... mà hiện nay Hà Nội vẫn rất thiếu, nhất là với đà tăng dân số vượt xa những dự báo trước đây. Tôi cũng cho rằng Chính phủ nên giao cho chính quyền TP Hà Nội xây dựng dự án di dời và bản thân cơ quan sẽ di dời nếu yêu cầu và phối hợp với TP Hà Nội trong quá trình lập dự án. Không nên mỗi cơ quan làm một kiểu. Bên cạnh đó, trong trụ sở các bộ ngành có những công trình thực sự có giá trị lịch sử, văn hóa, cho nên việc di dời, khai thác phải gắn với bảo tồn, kể cả công trình thời thuộc Pháp và một số công trình thời bao cấp nữa.

- Giao Hà Nội lập dự án di dời các bộ, liệu có thuận không?

Ở đây cũng có cái vướng về thể chế, trước đây chúng ta giao đất cho các bộ với thời hạn 50 năm, theo Luật Đất đai. Nhưng nếu không giải quyết vấn đề này, thậm chí mạnh dạn trao cho Hà Nội một số chính sách đặc thù thì khó đạt được mục tiêu, không loại trừ khả năng có sự chi phối của các nhóm lợi ích. Hà Nội có trách nhiệm giới thiệu địa điểm mới, chuẩn bị quỹ đất sạch, nhưng địa điểm cũ thì Hà Nội cũng nên được giao tiếp nhận, sử dụng trên nguyên tắc đảm bảo các quy hoạch đã được phê duyệt và dành cho mục đích công cộng.

Không nên áp đặt việc di dời, giãn dân phố cổ Hà Nội | ảnh 2
Một góc phố cổ Hà Nội ngày nay. Ảnh: Minh Điền

- Có một câu chuyện tương tự là di dân, giãn dân phố cổ, dường như đã được đặt ra từ đầu những năm 1990, nhưng cũng đã trải qua hàng thập niên rồi mà Hà Nội vẫn chưa giải quyết dứt điểm…

Việc này liên quan đến đời sống của hàng chục vạn người dân, đến sinh kế, nếp sống, thói quen sinh hoạt của họ nên rất phức tạp! Tôi nhớ năm 1999 đã có điều lệ quản lý tạm thời khu phố cổ. Năm 2001, một dự án đã được phê duyệt nhằm giảm dân số khu vực này từ 86 vạn người xuống còn 50 vạn; các vị trí di dân và giãn dân được xác định. Tổng kinh phí dành cho công tác này có thể nói là cực lớn lúc bấy giờ, hơn 800 tỷ đồng.

Nhưng dự án không đạt được mục tiêu như mong muốn, vừa rồi đến năm 2009 mới tái khởi động. Điểm mấu chốt là chưa tiến hành điều tra xã hội học kỹ càng để có những chính sách thích ứng. Đơn cử, với đối tượng dân cư sống trong khu vực 121 di tích bắt buộc phải di dời thì chính sách ra sao; đối tượng giãn dân tự nguyện vì diện tích ở hiện tại của họ quá thấp (lưu ý diện tích ở khu phố cổ bình quân có 5m2/người dân, thấp hơn nhiều lần so với mức bình quân của Hà Nội) thế nào; rồi đối tượng đang kinh doanh ở đấy, điều kiện ở tương đối tốt rồi, nay họ muốn thay đổi mô hình sống… lại cũng phải khác nữa. Hiểu nguyện vọng của người ta, đáp ứng được, chứ không áp đặt thì mới đạt mục đích. 30% dân cư phố cổ sống bằng kinh doanh thương mại, nay đến nơi ở mới chỉ có chung cư không thôi thì kiếm sống bằng gì?

Cuối cùng, nhưng cũng không thể không cân nhắc là thói quen tiêu dùng, sinh hoạt của người dân. Thu nhập bình quân của người dân trong khu phố cổ bằng khoảng 1,5 lần thu nhập bình quân của người Hà Nội, nên đi khỏi nơi làm ăn tốt như vậy là rất khó.

Nhân đây, tôi cũng muốn nói thêm rằng nhận thức về bảo tồn phố cổ của chúng ta dường như vẫn có chuyện. Liệu có phải chúng ta đã kỳ vọng quá mức không, khi đặt ra mục tiêu bảo tồn tới 271 nhà trong khu phố cổ? 15 năm qua mới làm được có 2 cái (nhà 87 Mã Mây và 38 Hàng Đào) với sự giúp đỡ của quốc tế! Không cấp kinh phí, không hỗ trợ cho người dân thì họ có giữ được nguyên trạng nhà hay không, trước những bức bách của cuộc sống? Chưa kể cái đáng quản lý thì lại lỏng lẻo.

- Xin cảm ơn ông!

"Phân công, phân cấp trong quản lý đô thị hiện nay cũng rất lúng túng và chưa gắn với việc nâng cao trình độ của cán bộ quản lý. Cho nên phải có sự chuẩn bị đồng bộ từ thể chế đến cán bộ; phân công phân cấp..."

TS Đào Ngọc Nghiêm

(Theo SGGP)

Bên cạnh các kênh vốn truyền thống từ ngân hàng và huy động trong dân, thị trường BĐS năm 2017 có nhiều cơ hội đón thêm dòng vốn đến từ các quỹ đầu tư quốc tế thông qua hoạt động M&A và dòng tiền từ kiều bào ngoại quốc.
Hà Nội nên học tập kinh nghiệm của Paris khoanh khu vực nội đô cũ, giữ nguyên trạng và phát triển ra ngoại đô như Hà Nội đã từng quy hoạch. Và mở rộng về phía Tây, từ Mỹ Đình trở ra có thể xây chung cư cao tới 70- 80 tầng. Từ ranh giới khu Láng Hạ, sông Tô Lịch giữ Hà Nội cũ với kiến trúc Pháp là chủ đạo.
Đó là chỉ đạo của Phó Chủ tịch UBND Tp.HCM, ông Lê Văn Khoa tại hội nghị tổng kết năm 2016 của Sở Quy hoạch Kiến trúc (QH-KT) được tổ chức chiều ngày 20/1.
Mới đây, Thủ tướng Chính phủ đã phê duyệt điều chỉnh Nhiệm vụ Quy hoạch xây dựng hệ thống trụ sở làm việc của các bộ, cơ quan ngang bộ, cơ quan thuộc Chính phủ, cơ quan Trung ương của các đoàn thể tại Thủ đô Hà Nội đến năm 2030.
Trong khi giới đầu tư tài chính đang tỏ ra khá thận trọng trước việc ông Donald Trump lên nắm quyền thì các công ty bất động sản lại tỏ ra khá vui mừng.
Thay vì áp dụng cứng nhắc một mức và tại một thời điểm như Dự thảo sửa đổi Thông tư 36, Ngân hàng Nhà nước (NHNN) vừa thiết lập lộ trình rút ngắn tỷ lệ vốn ngắn hạn cho vay trung và dài hạn. Điều này giúp giới kinh doanh BĐS như trút được một gánh nặng.
Theo báo cáo mới nhất của công ty Savills, hầu hết các dự án nhà ở tại Bình Dương nhắm vào đối tượng khách hàng là chuyên viên, lãnh đạo và người mua từ những tỉnh/ thành khác.
Theo một nguồn tin của BizLIVE, tại Hội thảo “Cơ hội và tiềm năng Tập đoàn FLC” vào ngày 15/1 tới, Tập đoàn FLC sẽ chính thức mở bán dự án FLC Complex tại 36 Phạm Hùng, quận Nam Từ Liêm, Hà Nội.
Lên đầu trang