Thứ Hai, 30/07/2012, 12:07

Không nên áp đặt việc di dời, giãn dân phố cổ Hà Nội

Ông từng là Kiến trúc sư trưởng rồi Giám đốc Sở Quy hoạch - Kiến trúc Hà Nội, một sở đặc thù vốn chỉ có ở hai thành phố lớn nhất cả nước, TS Đào Ngọc Nghiêm chia sẻ với PV nhiều trăn trở của ông trong công tác quản lý dân cư, quy hoạch đô thị và chuyện di dời, giãn dân phố cổ.
- Thưa ông, một vấn đề đang được quan tâm gần đây là việc sử dụng quỹ “đất vàng” - nơi đặt trụ sở cũ của các bộ ngành trung ương đã hoặc sắp sửa di dời ra khỏi khu vực nội đô Hà Nội. Mặc dù dư luận chung, trong đó ông cũng đã từng lên tiếng, đều cho rằng không nên sử dụng quỹ đất này để làm nhà ở, nhưng cụ thể là nó được sử dụng vào việc gì, ai đứng ra tổ chức lập dự án sử dụng đất… thì vẫn còn chưa rõ?

Không nên áp đặt việc di dời, giãn dân phố cổ Hà Nội | ảnh 1
TS Đào Ngọc Nghiêm
Đúng là chủ trương di dời thì không có gì để bàn, mà thực tế đã được đề cập từ năm 1998 và đến nay một số bộ ngành đã thực hiện. Nhưng quá trình thực hiện thì còn vướng khá nhiều chuyện. Thậm chí khi đã giải quyết xong việc di dời một số bộ ngành (như Thanh tra Chính phủ, Bộ Nội vụ, Bộ Tài nguyên - Môi trường…) thì chính sách thu hồi, sử dụng đất cũ như thế nào cũng chưa rõ.

- Quan điểm của ông thì sao?

Theo tôi, dứt khoát là không làm nhà ở, kể cả nhà biệt thự, vì như thế không đạt được một số mục tiêu quan trọng của việc di dời. Cần dành quỹ đất đó cho các công trình công cộng như trường học, diện tích xanh, diện tích giao thông... mà hiện nay Hà Nội vẫn rất thiếu, nhất là với đà tăng dân số vượt xa những dự báo trước đây. Tôi cũng cho rằng Chính phủ nên giao cho chính quyền TP Hà Nội xây dựng dự án di dời và bản thân cơ quan sẽ di dời nếu yêu cầu và phối hợp với TP Hà Nội trong quá trình lập dự án. Không nên mỗi cơ quan làm một kiểu. Bên cạnh đó, trong trụ sở các bộ ngành có những công trình thực sự có giá trị lịch sử, văn hóa, cho nên việc di dời, khai thác phải gắn với bảo tồn, kể cả công trình thời thuộc Pháp và một số công trình thời bao cấp nữa.

- Giao Hà Nội lập dự án di dời các bộ, liệu có thuận không?

Ở đây cũng có cái vướng về thể chế, trước đây chúng ta giao đất cho các bộ với thời hạn 50 năm, theo Luật Đất đai. Nhưng nếu không giải quyết vấn đề này, thậm chí mạnh dạn trao cho Hà Nội một số chính sách đặc thù thì khó đạt được mục tiêu, không loại trừ khả năng có sự chi phối của các nhóm lợi ích. Hà Nội có trách nhiệm giới thiệu địa điểm mới, chuẩn bị quỹ đất sạch, nhưng địa điểm cũ thì Hà Nội cũng nên được giao tiếp nhận, sử dụng trên nguyên tắc đảm bảo các quy hoạch đã được phê duyệt và dành cho mục đích công cộng.

Không nên áp đặt việc di dời, giãn dân phố cổ Hà Nội | ảnh 2
Một góc phố cổ Hà Nội ngày nay. Ảnh: Minh Điền

- Có một câu chuyện tương tự là di dân, giãn dân phố cổ, dường như đã được đặt ra từ đầu những năm 1990, nhưng cũng đã trải qua hàng thập niên rồi mà Hà Nội vẫn chưa giải quyết dứt điểm…

Việc này liên quan đến đời sống của hàng chục vạn người dân, đến sinh kế, nếp sống, thói quen sinh hoạt của họ nên rất phức tạp! Tôi nhớ năm 1999 đã có điều lệ quản lý tạm thời khu phố cổ. Năm 2001, một dự án đã được phê duyệt nhằm giảm dân số khu vực này từ 86 vạn người xuống còn 50 vạn; các vị trí di dân và giãn dân được xác định. Tổng kinh phí dành cho công tác này có thể nói là cực lớn lúc bấy giờ, hơn 800 tỷ đồng.

Nhưng dự án không đạt được mục tiêu như mong muốn, vừa rồi đến năm 2009 mới tái khởi động. Điểm mấu chốt là chưa tiến hành điều tra xã hội học kỹ càng để có những chính sách thích ứng. Đơn cử, với đối tượng dân cư sống trong khu vực 121 di tích bắt buộc phải di dời thì chính sách ra sao; đối tượng giãn dân tự nguyện vì diện tích ở hiện tại của họ quá thấp (lưu ý diện tích ở khu phố cổ bình quân có 5m2/người dân, thấp hơn nhiều lần so với mức bình quân của Hà Nội) thế nào; rồi đối tượng đang kinh doanh ở đấy, điều kiện ở tương đối tốt rồi, nay họ muốn thay đổi mô hình sống… lại cũng phải khác nữa. Hiểu nguyện vọng của người ta, đáp ứng được, chứ không áp đặt thì mới đạt mục đích. 30% dân cư phố cổ sống bằng kinh doanh thương mại, nay đến nơi ở mới chỉ có chung cư không thôi thì kiếm sống bằng gì?

Cuối cùng, nhưng cũng không thể không cân nhắc là thói quen tiêu dùng, sinh hoạt của người dân. Thu nhập bình quân của người dân trong khu phố cổ bằng khoảng 1,5 lần thu nhập bình quân của người Hà Nội, nên đi khỏi nơi làm ăn tốt như vậy là rất khó.

Nhân đây, tôi cũng muốn nói thêm rằng nhận thức về bảo tồn phố cổ của chúng ta dường như vẫn có chuyện. Liệu có phải chúng ta đã kỳ vọng quá mức không, khi đặt ra mục tiêu bảo tồn tới 271 nhà trong khu phố cổ? 15 năm qua mới làm được có 2 cái (nhà 87 Mã Mây và 38 Hàng Đào) với sự giúp đỡ của quốc tế! Không cấp kinh phí, không hỗ trợ cho người dân thì họ có giữ được nguyên trạng nhà hay không, trước những bức bách của cuộc sống? Chưa kể cái đáng quản lý thì lại lỏng lẻo.

- Xin cảm ơn ông!

"Phân công, phân cấp trong quản lý đô thị hiện nay cũng rất lúng túng và chưa gắn với việc nâng cao trình độ của cán bộ quản lý. Cho nên phải có sự chuẩn bị đồng bộ từ thể chế đến cán bộ; phân công phân cấp..."

TS Đào Ngọc Nghiêm

(Theo SGGP)

Trong mạch chảy hình thành quần thể chung cư, khu đô thị mới, ngày càng nhiều phong cách ngoại quốc được du nhập vào Việt Nam từ chất lượng, kiến trúc, tới quản lý dịch vụ…
"Ở các thị trường nước ngoài, người ta mua chứng khoán nhiều hơn BĐS. Nhưng ở Việt Nam người dân thích đầu tư BĐS hơn là bỏ tiền vào các quỹ đầu tư hay chứng khoán", Giám đốc điều hành CBRE ông Marc Townsend cho biết.
Tại buổi làm việc với lãnh đạo Sở Xây dựng mới đây, Bí thư Thành ủy Đà Nẵng Nguyễn Xuân Anh đã chỉ rõ, mỗi nhà xây dựng trái phép được chung chi 30-50 triệu đồng, đồng thời yêu cầu cho thôi chức Chủ tịch UBND quận nếu để xảy ra tình trạng xây dựng nhà trái phép.
Chính phủ vừa đề xuất Quốc hội xem xét một số dự án quan trọng quốc gia, dự án trọng điểm giai đoạn 2016 - 2020 bao gồm đường bộ cao tốc Bắc – Nam, sân bay Long Thành, đường sắt cao tốc Bắc Nam... Tổng mức đầu tư ban đầu ước tính hơn 66 tỷ USD
Giá nhà đất tiếp tục leo thang chóng mặt là một phần nguyên nhân khiến các nhà đầu tư BĐS nước ngoài kém mặn mà với thị trường Nhật Bản.
Vừa qua, có một số Ngân hàng đã thực hiện điều chỉnh giảm lãi suất huy động VNĐ đối với các kỳ hạn dưới 1 năm, mức giảm từ 0,3 - 0,5%. Có nhiều ý kiến tỏ ra lạc quan về tác động tích cực của động thái này tới thị trường bất động sản. Tuy nhiên, cũng có quan điểm tỏ ra khá thận trọng về tác động của việc giảm lãi suất.
Theo báo cáo mới nhất của công ty Savills, hầu hết các dự án nhà ở tại Bình Dương nhắm vào đối tượng khách hàng là chuyên viên, lãnh đạo và người mua từ những tỉnh/ thành khác.
Theo một nguồn tin của BizLIVE, tại Hội thảo “Cơ hội và tiềm năng Tập đoàn FLC” vào ngày 15/1 tới, Tập đoàn FLC sẽ chính thức mở bán dự án FLC Complex tại 36 Phạm Hùng, quận Nam Từ Liêm, Hà Nội.
Lên đầu trang