Thứ Năm, 16/08/2012, 13:10

Nợ xấu - hố đen hay món hàng béo bở và góc nhìn khác về AMC

Bản chất nợ xấu là do rất nhiều thành phần kinh tế tạo ra, để tái cơ cấu nợ xấu cần “bên mua” là những đơn vị am hiểu lĩnh vực hoạt động của con nợ, có vốn, có năng lực.

Nợ xấu - hố đen hay món hàng béo bở và góc nhìn khác về AMC

Nợ xấu và Tài sản thế chấp nợ xấu – “hố đen” haymón hàng béo bở?

Sau báo cáo của Ủy Ban Giám SátTài Chính công bố tỷ lệ nợ xấu của hệ thống ngân hàng là 8,6% dự nợ, tươngđương 202 nghìn tỷ đồng, vấn đề giải quyết nợ xấu đang là chủ đề nóng bỏng nhấthiện nay. Một con số đáng lưu ý kháctrong báo cáo này ít được nhắc đến là giá trị tài sản thế chấp của các khoản nợnày bằng 134,8% giá trị khoản vay. Con số này có nghĩa như thế nào?

Thứ nhất, theo công thức trích lậpdự phòng R =(A-C)xr (trong đó R là giá trị trích lập dự phòng, A là giá trị khoảnvay, C là giá trị tài sản đảm bảo và r là tỷ lệ trích lập dự phòng) thì rõ ràngkhi giá trị tài sản thế chấp cao hơn giá trị khoản vay thì nợ xấu tăng cao cũngkhông ảnh hưởng nhiều đến lợi nhuận của các ngân hàng. Điều này phần nào giảithích cho thực tế là tất cả các ngân hàng đều báo lãi cho đến thời điểm này mặcdù có ngân hàng đang gánh khối nợ xấu cao hơn cả vốn điều lệ.

Thứ hai, cũng theo báo cáo trên,giá trị tài sản thế chấp có thể phải thanh lý để thu hồi nợ lên đến hơn 270nghìn tỷ. Theo chia sẻ của các lãnh đạo ngân hàng, đã từ lâu các ngân hàng rấthạn chế cho vay tín chấp mà bắt buộc doanh nghiệp/cá nhân phải có tài sản thếchấp, trong đó ước tính trên 2/3 các tài sản thế chấp là bất động sản.

Vấn đề đặtra cho các ngân hàng là việc thu hồi, phát mãi các tài sản này hoàn toàn khôngđơn giản do tính phức tạp của các thủ tục pháp lý liên quan, trung bình phải mất2-3 năm để hoàn tất.

Ngoài ra, nếu để nợ xấu tồn tại lâu thì giá trị tài sản thếchấp chưa chắc được bảo toàn, đồng thời thanh khoản yếu hiện nay ảnh hưởngkhông nhỏ đến giá trị tài sản thế chấp, ngân hàng sẽ gánh chịu rủi ro rất lớn,đây quả là một tình thế “tiến thoái lưỡng nan”. Tuy nhiên, hiện nay không ít nhàđầu tư trong và ngoài nước đang “dòm ngó” khối tài sản thế chấp khổng lồ này.Việc “mua nợ xấu” thực chất là thôn tính con nợ hoặc mua tài sản thế chấp từlâu đã là một thị trường vô cùng “béo bở” tại các nước phát triển.

Trị bệnh từ gốc hay ngọn?

Hiện nay đề xuất xử lý nợ xấu nhậnđược nhiều quan tâm nhất là thành lập Công ty mua bán nợ xấu (AMC). Tuy nhiên,khúc mắc chưa giải quyết được hiện nay là vai trò cũng như quyền hạn và tráchnhiệm của AMC.

Nếu như AMC sử dụng vốn ngân sách nhà nước để “thu gom” nợ xấu và(theo khẳng định AMC là đơn vị hoạt động vì lợi nhuận) sau đó tìm cách chuyểnnhượng nợ hoặc/và tài sản thế chấp để tạo lợi nhuận thì đây là cách trị bệnh “từngọn”. Bản chất của nợ xấu vẫn là nợ xấu, việc mua đi bán lại các khoản nợkhông tạo nên giá trị gia tăng mà chỉ làm tăng “giá thành” của khoản nợ do chiphí hoạt động và lợi nhuận kỳ vọng của AMC.

Khoan hãy bàn đến những tiêu cựcphát sinh do lợi ích nhóm hay rủi ro tiềm tàng do quản lý yếu kém, việc AMC “mộtmình một chợ” về mặt lô-gic đương nhiên sẽ đặt ra câu hỏi về tính minh bạch& hiệu quả của việc giao dịch nợ xấu.

Bản chất nợ xấu là do rất nhiềuthành phần kinh tế tạo ra, để tái cơ cấu nợ xấu hay phục hồi tình trạng sản xuất cần “bên mua” là những đơn vị am hiểu lĩnh vựchoạt động của con nợ, có vốn, có năng lực xoay chuyển tình thế để tạo ra giá trịgia tăng. Đó mới chính là cách “trị bệnh từ gốc”. Rõ ràng vấn đề chưa ai bàn đếnlà ai sẽ mua nợ xấu?

Hiệp sỹ trắng – Hiệp sỹ đen

“Hiệp sỹ trắng” sẽ xuất hiện đểgiải cứu hoặc mua lại khoản nợ của các công ty mà họ tin tưởng có thể phục hồihoạt động hoặc tạo ra giá trị gia tăng .Sẽ rất hợp lý nếu một công ty sản xuấthàng tiêu dùng mua lại một công ty sản xuất bao bì đang bế tắc vì nợ nần, hay mộtcông ty bán lẻ mua lại một nhà cung ứng của mình.

“Hiệp sỹ trắng” không nhấtthiết phải thôn tính đơn vị đang mang nợ, mà có thể giải quyết vấn đề thanh khoản bằngcách giải phóng hàng tồn kho và cân đối nguồn vốn bằng nhiều hình thức khác nhưphát hành thêm vốn, trái phiếu (chuyển đổi hoặc không chuyển đổi) sau đó thamgia trực tiếp vào quản trị và tái cơ cấuđơn vị này.

Với việc tích hợp kinh doanh này tạo ra cộng hưởng giá trị(synergy), từ đó giúp đơn vị mang nợ phục hồi hoạt động, thanh lý nợ xấu và cânđối cơ cấu tài chính. Các đơn vị đang hoạt động ổn định và có suất lợi nhuậntrên vốn chủ sở hữu (ROE) cao hơn chi phí lãi vay (đang giảm dần) đang có cơ hộituyệt vời để huy động vốn và trở thành những “Hiệp sỹ trắng”.

“Hiệp sỹ đen” là những nhà đầu tưhoặc đầu cơ mua lại con nợ vì tài sản của con nợ. “Hiệp sỹ đen” sẽ mua nợ với độngcơ chủ yếu là chia nhỏ con nợ ra, cái gì bán được thì bán, cái gì không “cứu”được thì bỏ. Quá trình tự thanh lý tài sản sẽ giúp ngân hàng loại bỏ các thủ tụcpháp lý phức tạp để thu hồi nợ gốc, đồng thời mang lại lợi nhuận cho “Hiệp sỹđen”.

Thậm chí các công ty hoàn toàn không còn một cơ sở phục hồi nào và chỉcòn cái “xác” cũng có thể được mua vì việc sử dụng một cái “xác” đang hoạt độngthua lỗ sau đó chuyển đổi mô hình hoạt động sẽ đem lại lợi ích về tiết kiệm thuếthu nhập doanh nghiệp cho “Hiệp sỹ đen”.

Như thế bên mua có thể là “Hiệp sỹtrắng” hay “Hiệp sỹ đen” hay kết hợp bản chất của cả 2 đối tượng. Tuy nhiên,nhìn nhận khách quan thì sự xuất hiện của 2 đối tượng này đều tạo ra giá trịgia tăng và giúp “thanh lọc” nợ xấu cho hệ thống ngân hàng.

Bàn về AMC thay cho lời kết

Một thực tế hiện nay là các “Hiệpsỹ trắng” và “Hiệp sỹ đen” sẽ không tài nào vượt qua được “tường thành” của cácngân hàng vì không ai muốn “vạch áo chongười xem luưng” cả.

Quay lại với vấn đề vai trò của AMC, dư luận sẽ rất bấtbình nếu tiền thuế và ngân sách được đem ra để “cứu” các ngân hàng. Tuy nhiênvai trò của AMC vẫn là rất cần thiết, vì dưới sự chỉ đạo và hành lang pháp lýmà ngân hàng Nhà Nước tạo ra cho AMC, AMC có thể trở thành một đơn vị “môi giớinợ xấu”.

Nếu không có một áp lực nhất định, sẽ rất khó để các ngân hàng chấp nhậnminh bạnh hóa, đem nợ xấu (vốn được xem là những “góc tối” trong báo cáo tàichính) ra “sàn giao dịch” để tìm người mua thích hợp. AMC hoàn toàn có thể giúptạo ra một sân chơi bình đằng, minh bạch và lành mạnh để bên mua và bán gặpnhau. Như vậy AMC sẽ không cần một nguồnvốn khổng lồ, “phí giao dịch” sẽ là giá trị gia tăng chính tạo ra bởi AMC đồngthời có thể trang trải cho chi phí hoạt động của đơn vị này.

Nếu thực hiện đượcviệc này, AMC sẽ trở thành lều thuốc trị “căn bệnh nợ xấu” từ gốc, thúc đẩy sựlành mạnh hóa và minh bạch hóa hệ thống ngân hàng.

Đỗ Chí Hiếu

Theo TTVN

Trong mạch chảy hình thành quần thể chung cư, khu đô thị mới, ngày càng nhiều phong cách ngoại quốc được du nhập vào Việt Nam từ chất lượng, kiến trúc, tới quản lý dịch vụ…
"Ở các thị trường nước ngoài, người ta mua chứng khoán nhiều hơn BĐS. Nhưng ở Việt Nam người dân thích đầu tư BĐS hơn là bỏ tiền vào các quỹ đầu tư hay chứng khoán", Giám đốc điều hành CBRE ông Marc Townsend cho biết.
Tại buổi làm việc với lãnh đạo Sở Xây dựng mới đây, Bí thư Thành ủy Đà Nẵng Nguyễn Xuân Anh đã chỉ rõ, mỗi nhà xây dựng trái phép được chung chi 30-50 triệu đồng, đồng thời yêu cầu cho thôi chức Chủ tịch UBND quận nếu để xảy ra tình trạng xây dựng nhà trái phép.
Chính phủ vừa đề xuất Quốc hội xem xét một số dự án quan trọng quốc gia, dự án trọng điểm giai đoạn 2016 - 2020 bao gồm đường bộ cao tốc Bắc – Nam, sân bay Long Thành, đường sắt cao tốc Bắc Nam... Tổng mức đầu tư ban đầu ước tính hơn 66 tỷ USD
Giá nhà đất tiếp tục leo thang chóng mặt là một phần nguyên nhân khiến các nhà đầu tư BĐS nước ngoài kém mặn mà với thị trường Nhật Bản.
Vừa qua, có một số Ngân hàng đã thực hiện điều chỉnh giảm lãi suất huy động VNĐ đối với các kỳ hạn dưới 1 năm, mức giảm từ 0,3 - 0,5%. Có nhiều ý kiến tỏ ra lạc quan về tác động tích cực của động thái này tới thị trường bất động sản. Tuy nhiên, cũng có quan điểm tỏ ra khá thận trọng về tác động của việc giảm lãi suất.
Theo báo cáo mới nhất của công ty Savills, hầu hết các dự án nhà ở tại Bình Dương nhắm vào đối tượng khách hàng là chuyên viên, lãnh đạo và người mua từ những tỉnh/ thành khác.
Theo một nguồn tin của BizLIVE, tại Hội thảo “Cơ hội và tiềm năng Tập đoàn FLC” vào ngày 15/1 tới, Tập đoàn FLC sẽ chính thức mở bán dự án FLC Complex tại 36 Phạm Hùng, quận Nam Từ Liêm, Hà Nội.
Lên đầu trang