Thứ Hai, 25/02/2013, 15:10

Từ “thuốc dẫn” 4% đến “giảm xóc” VAMC

(CafeF) Điểm chung giữa gói hỗ trợ lãi suất 4% hồi năm 2009 và mô hình Công ty mua bán tài sản quốc gia (VAMC) hiện nay là đều lấy nguồn lực từ khu vực tư nhân.

Từ “thuốc dẫn” 4% đến “giảm xóc” VAMC

Thuốc dẫn 4%

Cuối năm 2008, đầu năm 2009, thế giới rơi vào cuộc suy thoáinghiêm trọng nhất từ thời Đại khủng hoảng 1930. Trong nước, GDP quý I tăng trưởngthấp chưa từng có, 3,12%. Tỷ lệ lạm phát giảm từ “sốt nóng” 28,2% xuống “cảm lạnh”1,9% chỉ trong vòng một năm.

Kỳ vọng thị trường cực thấp, không ai muốn vay vì không ai biếtkinh tế thế giới sẽ trôi về đâu và trong hoàn cảnh ấy, tốt nhất là phòng thủ.Những người gan dạ dám tấn công trong bão tố ngại ngần vì lãi suất đi vay vẫncao.

Mới cách đó nửa năm, ngân hàng còn huy động vốn với lãi suất18-22%, đến lúc này lãi suất cho vay ra chỉ còn hơn 10% và và đáng sợ hơn là cóquá ít giao dịch cho vay thành công, đồng nghĩa với việc lỗ nặng vì đầu rakhông có trong khi đầu vào vẫn phải trả lãi cho người gửi tiền.Người vay ít đãđi một nhẽ, bản thân ngân hàng cũng sợ không đòi được gốc.

Tiền chất đầy trong ngân hàng nhưng vì những lý do nêu trên mà cung cầukhông gặp được nhau, dòng chảy tín dụng bị tắc nghẽn.Tính thanh khoản trên thị trường tín dụng khô kiệt khiến có người liên tưởng tớihình ảnh “vựa thóc nhìn người đói, thóc vẫn mục, người vẫn chết”.

Trong hoàn cảnh ấy, “thuốc dẫn 4%” ra đời. Theo đó chính phủsẽ hỗ trợ 4% lãi suất cho người vay đối với một số loại khoản vay theo quy định.Người vay phấn khởi vì lãi suất thực trả nay chỉ còn trên 10%. Ngân hàng mở cờtrong bụng vì từ lỗ thành lãi và quan trọng hơn, giờ đã có đầu ra cho “kho tiền”chót ôm trên đỉnh.

Do khả năng ráp nối được hai phía cung cầu như vậy, nên “thuốc dẫn 4%”cótính khuếch đại cực cao. Chính phủ chỉ bỏ ra 1 tỷ USD “tiền mồi” nhưngtác dụng “kích cầu” lên tới 8 tỷ USD.

Kinh tế Việt Nam nhanh chóng “cầm máu”, đến cuối năm tốc độtăng trưởng GDP đạt 5,25%. Trong vòng hai tháng sau đó, VN-Index tăng gấp đôicòn lạm phát từ chỗ thiểu phát phục hồi về mức lý tưởng 6,5% vào cuối năm.

Tuy vậy, sau này gói hỗ trợ lãi suất 4% bị chỉ trích kịch liệt.Nhiều ý kiến cho rằng nó khiến các bất ổn vĩ mô của Việt Nam thêm trầm trọng, tạođà cho lạm phát quay lại vào năm 2011 và góp phần quan trọng tạo ra cơn đại dịchnợ xấu năm 2012. Có người còn nói vì năm ấy giới ngân hàng dốc vốn kích cầunhưng không thu hồi được nên nay đến mùa “giáp hạt” mới kiệt quệ thanh khoản.

Những quan điểm trên có cái lý của nó. Nhưng nên nhớ, đâylà “thuốc dẫn”, mục tiêu của nó là khơi thông luồng vốn và mục tiêu này đã đạtđược. Còn vốn chảy đi đâu thì lại là chuyện khác.

“Giảm xóc VAMC”

Năm 2012 khởi động với tâm thế gần giống năm 2008. Châu Âuthay Mỹ đảm nhiệm vai trò “tình hình thế giới có nhiều bất ổn”. Tâm điểm thua lỗbất động sản chuyển từ Sài Gòn ra Hà Nội. Vai trò phá mọi đáy lịch sử đượcVN-Index nhường cho HNX-Index. Và Việt Nam vẫn khởi động cuộc chiến chống suygiảm bằng “thành tựu” chống lạm phát.

2012 khác 2008 ở chỗ ngân hàng không còn là “kho lúa”, mà là “con bệnh”.Nợ xấu có liên quan tới bất động sản phủ bóng đen lên BCTC, biến một số ngânhàng thành “thây ma di động”, chỉ thoát đổ vỡ nhờ sự hỗ trợ từ phía NHNN thôngqua các ngân hàng có sở hữu nhà nước chi phối.

Dư nợ trực tiếp đầu tư vào bất động sản không thật quá nhiềunhưng nợ xấu bảo đảm bằng bất động sản hoặc bất động sản hình thành trongtương lai lên tới gần 140.000 tỷ. Chưa biết nếu tính cả dư nợcủa các công ty sống nhờ bất động sản như gạch ngói, sắt thép, xi măng thì consố ấy sẽ lớn tới đâu, nhưng nó đủ để toàn bộ hệ thống ngân hàng tắc nghẽn.

Trong hoàn cảnh ấy, cần một luồng tiền khổng lồ để đánh tan“cục máu đông” bất động sản. Nhưng tiền ở đâu?

Chính phủ nói không, vì nợ công đã quá cao và dư luận không đồngtình. Theo TS Vũ Quang Việt, nếu tính theo chuẩn mực quốc tế thì nợ công ViệtNam đã vượt 100% GDP. Thống đốc Nguyễn Văn Bình khẳng định “không dùng tiềnngân sách xóa nợ ngân hàng”.

Giới đầu cơ không dại gì đổ thêm tiền vào, họ vốn đã chết ngậptrong nợ ngân hàng. Hơn nữa, giá nhà Việt Nam cao một cách kỳ cục nếu so với thếgiới, dù thích phân tích theo phương pháp nào thì kết quả vẫn là giá nhà sẽ giảmtrong dài hạn, rút ra còn chẳng được, dại gì đổ thêm tiền vào.

Kỳ vọng gần đây tập trung về phía NHNN. Nhưng trongtuyên bố mới nhất về chính sách tiền tệ của NHNN, “chặt chẽ” và “thận trọng” vẫn đứngtrước “linh hoạt”, “lạm phát thấp hơn” vẫn đứng trước “tăng trưởng kinh tế caohơn”.

Điều đó có nghĩa quy mô và cường độ của bất kỳ chương trìnhxử lý nợ xấu nào cũng chỉ giới hạn ở mức không gây tác động tiêu cực tới lạmphát, và tiền bơm ra ở cửa này sẽ được hút vào ở cửa khác.

Tiền từ Công ty mua bán tài sản quốc gia (VAMC) nhiều khảnăng sẽ được bơm từ từ để nghe ngóng lạm phát. Hơn nữa, về bản chất đó là mộtkhoản vay từ NHNN, tức có thời hạn, và phải hoàn trả. Nếu “trăm sự nhờ VAMC”, thì khitiền VAMC quay về NHNN, phải chăng bất động sản lại đóng băng như cũ?

Đương nhiên, người hoạch định chính sách ắt đã có toan tính,họ hiểu chỉ riêng “tiền VAMC” không giải cứu được bất động sản, mà cần sự thamgia của luồng tiền từ khu vực tư nhân, cụ thể là của người có nhu cầu thực vềnhà ở.

Và giống như “thuốc dẫn 4%” khớp nối hai mảnh ghép cung cầutín dụng, “giảm xóc VAMC” tác động vào kỳ vọng thị trường, và giúpnhững người đang di chuyển trên một con đường đầy ổ gà, thậm chí là ổ voi, cảmthấy “êm” hơn.

Khu vực tư nhân lạilàm anh hùng

Người muốn mua nhà vẫn còn rất nhiều. Nhưng ngoài lý do giánhà còn quá cao, cái thế tuột dốc không phanh của bất động sản khiến những ngườitừng chắt bóp cả chục năm trời để có mấy tỷ mua nhà hoảng sợ, họ chọn cách ngồiim.

Với những người sẵn sàng vay tiền mua nhà, chào mời họ là mứclãi suất cắt cổ từ phía ngân hàng do khan hiếm tín dụng và rủi ro cao của phânkhúc cho vay bất động sản.

“Giảm xóc VAMC” mang lại lý do để luồng tiền trong dân cảm thấy tự tinhơn bằng cách xóa bỏ những lý do khiến luồng tiền này sợ hãi.

Thứ nhất, nó giảm tốc độ lao dốc của giá nhà đất nhờ giải tỏathanh khoản, giảm áp lực bán tháo từ phía ngân hàng và doanh nghiệp bất động sản. Thứhai, lãi suất cho vay mua nhà sẽ ở mức hợp lý hơn do tín dụng bớt khan hiếm.

Bên cạnh đó, sau khi mua nhà, rủi ro xuống giá nay thuộc vềngười mua. Trong trường hợp vay tiền mua nhà, rủi ro tín dụng của ngân hàng naykhông còn tập trung ở duy nhất một chủ đầu tư bất động sản đang ngắc ngoải màđa dạng hóa thành nhiều khách hàng cá nhân, một kịch bản giúp việc đòi nợ trởnên dễ chịu hơn do lãi suất cao hơn mà luôn có dòng tiền đều đặn thu về dù mộthai khách có gặp khó khăn.

Trong bối cảnh “trời bớt mây và biển bớt sóng” ấy, người tahy vọng tiền trong dân sẽ nhập cuộc.

Nhưng “giảm xóc VAMC” chỉ “êm” một cách tương đối, vì cómột vấn đề mang tính tất yếu mà nó không thể nào giải quyết được, ấy là giá nhàdù ít dù nhiều cũng sẽ giảm trong dài hạn, có thể trực tiếp qua mất gia danhnghĩa, hoặc gián tiếp qua lạm phát.

Minh Tuấn

Trong mạch chảy hình thành quần thể chung cư, khu đô thị mới, ngày càng nhiều phong cách ngoại quốc được du nhập vào Việt Nam từ chất lượng, kiến trúc, tới quản lý dịch vụ…
"Ở các thị trường nước ngoài, người ta mua chứng khoán nhiều hơn BĐS. Nhưng ở Việt Nam người dân thích đầu tư BĐS hơn là bỏ tiền vào các quỹ đầu tư hay chứng khoán", Giám đốc điều hành CBRE ông Marc Townsend cho biết.
Tại buổi làm việc với lãnh đạo Sở Xây dựng mới đây, Bí thư Thành ủy Đà Nẵng Nguyễn Xuân Anh đã chỉ rõ, mỗi nhà xây dựng trái phép được chung chi 30-50 triệu đồng, đồng thời yêu cầu cho thôi chức Chủ tịch UBND quận nếu để xảy ra tình trạng xây dựng nhà trái phép.
Chính phủ vừa đề xuất Quốc hội xem xét một số dự án quan trọng quốc gia, dự án trọng điểm giai đoạn 2016 - 2020 bao gồm đường bộ cao tốc Bắc – Nam, sân bay Long Thành, đường sắt cao tốc Bắc Nam... Tổng mức đầu tư ban đầu ước tính hơn 66 tỷ USD
Giá nhà đất tiếp tục leo thang chóng mặt là một phần nguyên nhân khiến các nhà đầu tư BĐS nước ngoài kém mặn mà với thị trường Nhật Bản.
Vừa qua, có một số Ngân hàng đã thực hiện điều chỉnh giảm lãi suất huy động VNĐ đối với các kỳ hạn dưới 1 năm, mức giảm từ 0,3 - 0,5%. Có nhiều ý kiến tỏ ra lạc quan về tác động tích cực của động thái này tới thị trường bất động sản. Tuy nhiên, cũng có quan điểm tỏ ra khá thận trọng về tác động của việc giảm lãi suất.
Theo báo cáo mới nhất của công ty Savills, hầu hết các dự án nhà ở tại Bình Dương nhắm vào đối tượng khách hàng là chuyên viên, lãnh đạo và người mua từ những tỉnh/ thành khác.
Theo một nguồn tin của BizLIVE, tại Hội thảo “Cơ hội và tiềm năng Tập đoàn FLC” vào ngày 15/1 tới, Tập đoàn FLC sẽ chính thức mở bán dự án FLC Complex tại 36 Phạm Hùng, quận Nam Từ Liêm, Hà Nội.
Lên đầu trang