Thứ Năm, 21/03/2013, 08:15

Để đất đai không còn là vùng trũng khiếu kiện

Cụ thể hơn các khái niệm trong quyền sở hữu đất đai là một trong những vấn đề làm nóng “Hội thảo góp ý Dự thảo sửa đổi Hiến pháp” do Phòng thương mại và công nghiệp VCCI tổ chức sáng 18/3 tại Hà Nội.

Để đất đai không còn là vùng trũng khiếu kiện

Điều 57 Dự thảo Hiến pháp sửa đổi quy định: "Đất đai, tài nguyên nước, khoáng sản và tài nguyên thiên nhiên khác, nguồn lợi ở vùng biển, thềm lục địa , vùng trời và các tài sản khác do Nhà nước đầu tư, quản lý là tài sản công thuộc sở hữu toàn dân do Nhà nước đại diện chủ sở hữu và thống nhất quản lý theo quy định của pháp luật".
Nên thừa nhận đa sở hữu về đất đai
Theo luật gia Cao Bá Khoát (Công ty THHH Tư vấn doanh nghiệp K & Cộng sự), đất đai là tài sản có giá trị lớn nên cần đảm bảo và có chế độ sở hữu rõ ràng. Bởi hiến pháp quy định thể chế kinh tế là đa sở hữu nhưng thể chế đất đai lại là sở hữu toàn dân, trong khi đó thể chế kinh tế và thể chế đất đai phải thống nhất. Do vậy theo ông Khoát, việc xác lập một chế độ đa sở hữu về đất đai là rất cần thiết.
Ông Khoát nói rõ hơn: “Nên chia đất đai ra làm các loại đất như: đất an ninh quốc phòng, đất trống đồi núi trọc, đất bờ biển, đất rừng đặc dụng… thuộc sở hữu quốc gia. Nhà nước sẽ lập ra một tổ chức trực thuộc Quốc hội để quản lý loại tài sản này.
 Còn các loại đất như: nghĩa trang, đất tôn giáo, rừng phòng hộ, ao hồ… sẽ thuộc sở hữu cộng đồng, chủ sở hữu sẽ là chính quyền địa phương hoặc cộng đồng dân cư hay một tổ chức nào đó. Đối với đất nông nghiệp, đất ở, đất rừng sản xuất, đất sản xuất phi nông nghiệp, trường học, bệnh viện… thì có thể thuộc sở hữu tư nhân hoặc tổ chức.”
Cùng dòng ý kiến, luật gia Vũ Xuân Tiền - Ủy viên BCH Hội Luật gia TP Hà Nội) nhấn mạnh:“Nhà nước đã thừa nhận một nền kinh tế đa sở hữu, trong đó chủ doanh nghiệp tư nhân được quyền sở hữu tư liệu sản xuất, thậm chí các doanh nghiệp FDI cũng được cam kết bảo vệ quyền sở hữu tư liệu sản xuất của họ. Vậy thì với nông dân, tại sao không thể coi đất đai là tư liệu sản xuất chính của họ?”
“Làm khác đi là không tạo ra sự công bằng, là tước bỏ của người nông dân cái quyền họ mơ ước bao đời nay. Nhìn ở góc ngược lại, nếu đất đai không vận hành đúng quy luật thị trường thì nông nghiệp làm sao phát triển được!” – Ông Tiền nói.
Ông Tiền cũng bày tỏ việc không đồng tình với luồng ý kiến cho rằng đa sở hữu về đất đai sẽ làm nảy sinh “tầng lớp địa chủ” mới hay sẽ khó giải tỏa để làm các công trình công cộng. Theo ông, nếu cho nông dân quyền sở hữu, họ sẽ ứng xử với đất như người chủ chứ không phải là người thuê như hiện nay, năng suất sẽ tăng, hiệu suất sử dụng đất sẽ được nâng cao.
“Hiện tượng đau lòng khi những người dân bị tước mất đất, phải vác đơn đi khiếu kiện khắp nơi sẽ không còn nữa. Vùng trũng khiếu kiện sẽ được xóa bỏ.” – Ông Tiền khẳng định.
Nên làm rõ khái niệm “sở hữu toàn dân”
Nhiều ý kiến tại hội thảo cho rằng không thể chỉ coi đất đai là tài nguyên quan trọng hay tài sản đặc biệt mà cao hơn thế đó là nguồn và không gian sống. Nếu chủ trương không cho phép quay trở lại chế độ đa sở hữu về đất đai, đồng thời vẫn duy trì “sở hữu toàn dân”, thì phải làm rõ khái niệm Nhà nước với tư cách là đại diện chủ sở hữu toàn dân.
Theo luật gia Cao Bá Khoát, do đất đai thuộc sở hữu toàn dân và giữa các văn bản pháp luật còn có sự mâu thuẫn chồng chéo dẫn nên quyền tiếp cận đất đai của người dân bị hạn chế, việc giải quyết khiếu nại về đất đai bị bế tắc .
Ông Khoát phân tích: “Hiến pháp quy định đất đai thuộc sở hữu toàn dân nhưng khái niệm “sở hữu toàn dân” không có chủ thể rõ ràng. “Toàn dân” chỉ là khái niệm mang tính tượng trưng, không phải là pháp nhân, không phải là thể nhân. Do tính chất sở hữu toàn dân mà Nhà nước là đại diện, nên về thực chất, đất đai thuộc sở hữu của chính quyền các cấp và Nhà nước được thực hiện quyền định đoạt chuyển đổi mục đích sử dụng đất và thu hồi đất. 
Nhà nước có nhiều quy định theo hướng tạo thuận lợi về phía mình như thu hồi đất, quy định hạn điền và thời hạn giao đất. Các quy định này đã hạn chế hiệu quả khai thác đất bởi chủ sử dụng không yên tâm đầu tư chiều sâu đối với mảnh đất của mình được giao, bởi họ không biết tương lai của mảnh đất đó sau khi hết thời hạn vì họ không phải là chủ sở hữu."
Luật sư Nguyễn Tiến Lập - VPLS NH Quang và Cộng sự cũng đặc biệt quan tâm đến vấn đề thu hồi đất đã giao cho người dân.
Ông Lập dẫn ra việc dự thảo Hiến pháp lần này liệt kê theo hướng mở rộng năm trường hợp mà Nhà nước tự quyết định thu hồi đất đó là: (1) lý do quốc phòng, (2) lý do an ninh, (3) lợi ích quốc gia, (4) lợi ích công cộng và (5) dự án phát triển kinh tế - xã hội. Theo ông Lập, căn cứ vào năm lý do này, "ai cũng có thể kết luận được là Nhà nước muốn thu hồi lúc nào cũng được bởi không có lý do này thì sẽ có lý do kia."
 "Tôi thấy nó mâu thuẫn với Điều 56 trong đó khẳng định tài sản hợp pháp của tổ chức, công dân không bị quốc hữu hóa và chỉ bị trưng mua hoặc trưng thu trong một số trường hợp đặc biệt theo luật định.

Lý do là quyền sử dụng đất chính là tài sản, hơn nữa là toàn bộ tài sản có ý nghĩa quan trọng và thiết yếu nhất của mọi tổ chức và cá nhân, bởi không có cái gì mà không tồn tại trên đất cả. Có nghĩa rằng, một khi thu hồi đất là Nhà nước sẽ tước đoạt hoặc phá hủy mọi tài sản hợp pháp của người dân" - ông Lập nói.

Thanh Uyên

Theo TTVN

Trong mạch chảy hình thành quần thể chung cư, khu đô thị mới, ngày càng nhiều phong cách ngoại quốc được du nhập vào Việt Nam từ chất lượng, kiến trúc, tới quản lý dịch vụ…
"Ở các thị trường nước ngoài, người ta mua chứng khoán nhiều hơn BĐS. Nhưng ở Việt Nam người dân thích đầu tư BĐS hơn là bỏ tiền vào các quỹ đầu tư hay chứng khoán", Giám đốc điều hành CBRE ông Marc Townsend cho biết.
Tại buổi làm việc với lãnh đạo Sở Xây dựng mới đây, Bí thư Thành ủy Đà Nẵng Nguyễn Xuân Anh đã chỉ rõ, mỗi nhà xây dựng trái phép được chung chi 30-50 triệu đồng, đồng thời yêu cầu cho thôi chức Chủ tịch UBND quận nếu để xảy ra tình trạng xây dựng nhà trái phép.
Chính phủ vừa đề xuất Quốc hội xem xét một số dự án quan trọng quốc gia, dự án trọng điểm giai đoạn 2016 - 2020 bao gồm đường bộ cao tốc Bắc – Nam, sân bay Long Thành, đường sắt cao tốc Bắc Nam... Tổng mức đầu tư ban đầu ước tính hơn 66 tỷ USD
Giá nhà đất tiếp tục leo thang chóng mặt là một phần nguyên nhân khiến các nhà đầu tư BĐS nước ngoài kém mặn mà với thị trường Nhật Bản.
Vừa qua, có một số Ngân hàng đã thực hiện điều chỉnh giảm lãi suất huy động VNĐ đối với các kỳ hạn dưới 1 năm, mức giảm từ 0,3 - 0,5%. Có nhiều ý kiến tỏ ra lạc quan về tác động tích cực của động thái này tới thị trường bất động sản. Tuy nhiên, cũng có quan điểm tỏ ra khá thận trọng về tác động của việc giảm lãi suất.
Theo báo cáo mới nhất của công ty Savills, hầu hết các dự án nhà ở tại Bình Dương nhắm vào đối tượng khách hàng là chuyên viên, lãnh đạo và người mua từ những tỉnh/ thành khác.
Theo một nguồn tin của BizLIVE, tại Hội thảo “Cơ hội và tiềm năng Tập đoàn FLC” vào ngày 15/1 tới, Tập đoàn FLC sẽ chính thức mở bán dự án FLC Complex tại 36 Phạm Hùng, quận Nam Từ Liêm, Hà Nội.
Lên đầu trang