Thứ Năm, 23/05/2013, 17:50

Quản không dễ sản phẩm phái sinh: Phải có "kho hàng"

Một môi giới chứng khoán kỳ cựu đã ví von, những nhà phát hành chứng khoán phái sinh như… nhà cái, mà đã "cầm cái" phải có tiền và với nghiệp vụ này quan trọng nhất là có hàng.

Quản không dễ sản phẩm phái sinh: Phải có

Các văn bản pháp lý liên quan đến chứngkhoán phái sinh đang được cơ quan quản lý TTCK nghiên cứu. Bởi phái sinh là mộtnghiệp vụ khá phức tạp, nên để triển khai trong thực tế sẽ phải vượt qua rấtnhiều thách thức, một trong số đó chính là nguồn hàng phải được đảm bảo.

Rắm rối quyền chọn và CP thật

Thí dụ: NĐT A mua 100.000 quyền chọn mua CPB với giá 3.0 trong thời hạn 1 tháng, gần hết hạn B tăng giá lên 4.0, có nghĩalà A lời. Mọi việc sẽ rất đơn giản nếu A bán lại quyền chọn cho nơi phát hànhvà thu lãi tiền mặt. Nhưng đặt trường hợp A muốn mua 100.000 CP B, câu chuyệnsẽ phải giải quyết theo kiểu khác.

Nếu có chừng 100 NĐT giống A thì khối lượngCP cần mua sẽ lên đến hàng chục triệu CP và đây sẽ là một câu chuyện cực kỳphức tạp. Một môi giới chứng khoán kỳ cựu đã ví von, những nhà phát hành chứngkhoán phái sinh như… nhà cái, mà đã "cầm cái" phải có tiền và vớinghiệp vụ này quan trọng nhất là có hàng.

Trở lại với thí dụ trên, nếu có 100 NĐT muavào khoảng 10 triệu quyền chọn mua CP B và đồng loạt muốn "có hàng",nhà phát hành sẽ phải tìm tương ứng 10 triệu CP để giao cho khách hàng, tươngứng với số tiền 300 tỷ đồng. Đây là số tiền có lẽ chỉ một số CTCK có thể đápứng được.

Nhưng cho dù các CTCK có tiền, việc muađược hàng chưa chắc đã dễ dàng. Bởi muốn có hàng cần phải có người bán, nếu đợiđến lúc nước đến chân mới nhảy, có lẽ khó lòng mua rẻ được. Điều này sẽ dẫn đếnviệc nhà phát hành có thể bị động, đẩy giá CP tăng thêm, thậm chí "bểkèo".

Một thí dụ khác cũng minh chứng cho tầmquan trọng của nguồn hàng: Giả sử một NĐT C nào đó có khả năng tác động đến CPD. NĐT C mua vào một lượng lớn quyền chọn mua CP D ở đơn vị phát hành. Sau đó,C dùng chiêu thổi giá D tăng, tất nhiên NĐT này sẽ có lời với quyền chọn củamình, và "nhà cái" sẽ bị lỗ.

Trong trường hợp này, nếu muốn chắc ăn tấtnhiên "nhà cái" sẽ phải có hàng để C có "đẩy" thì "nhàcái" sẽ "dìm" cho cân. Cả 2 thí dụ đều chỉ ra vấn đề nhà pháthành quyền chọn bắt buộc phải chủ động được nguồn hàng.

Áp lực "nhà cái"

Những thí dụ trên có lẽ cơ quan quản lýcũng đã nghiên cứu rất rõ, nhưng tìm được hướng giải quyết không đơn giản chútnào. Nhà phát hành sản phẩm phái sinh, cho dù là cơ quan quản lý hay CTCK,nhiều khả năng sẽ phải có một "kho hàng" để có thể triển khai sảnphẩm phái sinh, cụ thể ở đây là quyền chọn.

Thậm chí nếu triển khai sản phẩm bán khốngcũng cần phải có kho hàng. Nhưng trong ngắn hạn, đây sẽ là một vấn đề cực kỳnan giải. Một điều chắc chắn là sẽ có những CP không thể triển khai quyền chọnmua hay chọn bán vì nguồn hàng nằm hết trong tay các cổ đông lớn, lượng trôinổi ngoài thị trường quá ít.

Với một số CP có lượng trôi nổi lớn, khảnăng nhà phát hành phái sinh sẽ phải "tích trữ" khối lượng đảm bảo đủđể "cung ứng" cho thị trường. Nhưng đến đây sẽ có một loạt vấn đề đặtra: Nhà cái bỏ tiền ra liệu có muốn mất tiền hay không?

Trở lại thí dụ ban đầu, nếu đến hết thờihạn, giá CP thay vì tăng lên 4.0 lại giảm xuống còn 2.0, có nghĩa NĐT A vànhững người khác bị lỗ, còn nhà phát hành thắng lớn.

Trường hợp CTCK nắm nguồn cung CP có khốilượng lớn, nếu không có cơ chế thích hợp sẽ xuất hiện động thái "dìmgiá" hoặc không cho giá CP tăng nhằm đảm bảo lợi ích cho mình. Đây cũng làđiều tất nhiên, vì kinh doanh ai không muốn có lãi.

Lời giải có thể gợi mở, nếu lượng CP để làmđối ứng cho các sản phẩm phái sinh được "khóa" và chỉ được sử dụngtheo đúng mục đích, tức khi khách hàng cần CP, lượng CP này sẽ được đem ra giaocho khách hàng. Điều này cũng đồng nghĩa với việc sẽ phải có cơ chế giám sátđặc biệt cho các CTCK trong trường hợp CTCK là nhà phát hành, để lượng CP nàyđược sử dụng đúng mục đích.

Nhưng nếu chỉ dừng lại ở đây chưa đủ, khohàng này vừa phải lớn, vừa phải được liên thông. Chẳng hạn, tại CTCK nào đó,lượng quyền chọn mua CP đã vượt quá số lượng CP đã tích trữ, trong khi CTCKkhác vẫn còn "thừa".

Vậy nếu CTCK mạnh ai nấy làm sẽ dẫn đếnviệc có CTCK phải chạy để tìm hàng cho đủ hoặc nếu không sẽ ở trạng thái rủiro, trong khi CTCK khác lại quá an toàn. Nếu các "kho hàng" được liênkết lại với nhau, vấn đề có thể được giải quyết, nhưng làm sao để có thể liênkết được là một vấn đề rất lớn, liên quan đến cả hệ thống giao dịch, cơ chế vậnhành của thị trường…

Để giải quyết vấn đề nguồn hàng cho sảnphẩm phái sinh, sẽ là một thách thức cho cơ quan quản lý cũng như các thànhviên thị trường tham gia triển khai. Quyền chọn mua, chọn bán nhiều người cũngđã biết khi một CTCK "sáng tạo" ra cách đây vài năm, nhưng để có thể"chơi" chính thức có lẽ còn phải chờ thêm, dài hay ngắn chưa biết.

Theo Ngọc Trúc

Sài Gòn đầu tư

Theo Bộ Giao thông vận tải (GTVT), dự án đường sắt trên cao Cát Linh - Hà Đông sẽ đưa vào khai thác thử vào tháng 11/2017 và đến tháng 2/2018 sẽ đưa vào khai thác thương mại.
Cân nhắc kỹ khi đầu tư vào phân khúc bất động sản (BĐS) cao cấp; cẩn trọng khi bỏ tiền vào BĐS công nghiệp, nghỉ dưỡng; theo sát diễn biến của chính sách đánh thuế từ căn nhà thứ hai... là những khuyến cáo cho giới đầu tư địa ốc trong năm 2017.
Sáng 03/02, Chủ tịch UBND TP. Đà Nẵng đã kiểm tra tình hình thi công các công trình trọng điểm của thành phố tại nút giao thông phía Tây cầu sông Hàn và nút giao thông Điện Biên Phủ - Nguyễn Tri Phương.
UBND TP.HCM vừa chấp thuận đề xuất của Sở Quy hoạch Kiến trúc và UBND quận Gò Vấp về việc điều chỉnh quy hoạch một số khu vực tại quận Gò Vấp.
Các nhà phân tích lo ngại việc phát triển ồ ạt nhiều dự án nhà ở, bỏ xa nhu cầu thực tế ở bang Johor, Malaysia sẽ tác động tiêu cực đến thị trường BĐS, làm xuất hiện những khu dân cư vắng bóng người ở.
Gói vay nhà ở xã hội năm 2017 hiện vẫn là chủ đề được dư luận đặc biệt quan tâm sau khi gói vay 30 nghìn tỷ kết thúc. Dưới đây là buổi trò chuyện của ông Nguyễn Văn Lý, Phó Tổng giám đốc Ngân hàng Chính sách Xã hội (CSXH) với PV báo Lao động về chủ đề này.
Theo báo cáo mới nhất của công ty Savills, hầu hết các dự án nhà ở tại Bình Dương nhắm vào đối tượng khách hàng là chuyên viên, lãnh đạo và người mua từ những tỉnh/ thành khác.
Theo một nguồn tin của BizLIVE, tại Hội thảo “Cơ hội và tiềm năng Tập đoàn FLC” vào ngày 15/1 tới, Tập đoàn FLC sẽ chính thức mở bán dự án FLC Complex tại 36 Phạm Hùng, quận Nam Từ Liêm, Hà Nội.
Lên đầu trang