Thứ Năm, 10/09/2015, 11:01

Chia tài sản thừa kế có yếu tố nước ngoài

Hỏi: Năm 1990, tôi xuất cảnh hợp pháp và định cư tại Canada. Tháng 8/1991, cha tôi mất, sau đó mẹ tôi mất tháng 1/1994 và cả 2 người trước khi mất đều không để lại di chúc. Cha mẹ tôi có 4 người con, trừ tôi ra thì hiện 3 người kia là công dân Việt Nam. Còn ông bà nội ngoại của tôi đều qua đời từ lâu.

Hiện nay, anh em tôi muốn phân chia phần di sản cha mẹ để lại là quyền sở hữu một căn nhà tại quận 1 (Tp.HCM). Tuy nhiên, vì lý do không thỏa thuận được nên chúng tôi đã làm đơn yêu cầu tòa án quận giải quyết. Sau đó, Tòa án trả lời trường hợp của chúng tôi chưa thể được giải quyết được vì có yếu tố nước ngoài. Vậy nên tôi muốn hỏi di sản sẽ được phân chia ra sao?

Phạm Long Mỹ (quận 1, Tp.HCM)

Trả lời:

Các giao dịch dân sự về nhà ở (cho mượn, thuê, ở nhờ, đổi tặng, mua bán, quản lý nhà vắng chủ, thừa kế giữa cá nhân và cá nhân) được xác lập trước ngày 1/7/1991 mà có yếu tố nước ngoài, thì sẽ thực hiện theo Nghị quyết 1037 ngày 27/7/2006 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về giao dịch dân sự về nhà ở được xác lập trước ngày 1/7/1991, trong đó có người Việt Nam định cư ở nước ngoài tham gia. 

chia nhà thừa kế
Khoản 2 Điều 676 Bộ Luật Dân sự quy định, tòa án sẽ phân chia theo nguyên tắc những người thừa kế cùng hàng được hưởng phần di sản bằng nhau. Ảnh minh họa

Trong trường hợp của ông, vì xuất cảnh năm 1990, tức là trước thời điểm 1/7/1991 nên trường hợp của ông là một quan hệ hành chính giữa công dân và Nhà nước. Còn về giao dịch về nhà ở mà ở đây là quyền thừa kế đều được xác lập,  phát sinh sau thời điểm này vì cha của ông mất tháng 8/1991 còn mẹ của ông mất tháng 1/1994. Như vậy, quan hệ dân sự và quan hệ hành chính là 2 khái niệm hoàn toàn khác nhau. Do đó, tòa án đã trả lời ông chưa chính xác, ông có thể đề nghị tòa án xem xét lại.

Còn về việc thừa kế di sản trong trường hợp của ông, do không có di chúc nên sẽ thực hiện thừa kế theo pháp luật. Khoản 2 Điều 676 Bộ Luật Dân sự quy định, tòa án sẽ phân chia theo nguyên tắc những người thừa kế cùng hàng (4 anh em của ông) được hưởng phần di sản bằng nhau. Bên cạnh đó, tòa vẫn tôn trọng  các thỏa thuận khác liên quan đến di sản hoặc quyền từ chối nhận di sản giữa các đương sự nếu không trái đạo đức xã hội và pháp luật. Hơn nữa, khi phân chia có tính tới công lao đóng góp vào khối tài sản ấy hay sự  phụng dưỡng, chăm sóc người để lại di sản của các đương sự cho hợp tình, hợp lý.

Mặt khác, trường hợp của ông có yếu tố nước ngoài nên thẩm quyền giải quyết là TAND Tp.HCM.

Luật gia Nguyễn Văn Khôi

Hỏi: Tôi có một người bà con xa đã lớn tuổi. Ông muốn cho tôi một phần căn nhà của ông sau khi ông qua đời. Ông ấy muốn làm di chúc cho tôi nhưng có người nói phải làm thủ tục di tặng mới được. Vậy xin hỏi, thừa kế theo di chúc có khác với di tặng hay không? Và thủ tục để thực hiện 2 việc trên như thế nào? Nguyễn Thị Châu Giang (TP. Thủ Dầu Một, Bình Dương)
Kể từ ngày giao nhà cho người mua hoặc từ thời điểm bên mua đã thanh toán đủ tiền, chủ đầu tư dự án nhà chung cư có trách nhiệm làm thủ tục cấp giấy chứng nhận cho người mua.
Hỏi: Vợ chồng tôi có tài sản chung là một căn nhà cùng với khu đất nằm trong một dự án mua theo dạng hợp đồng góp vốn. Chồng tôi có lập một bản di chúc viết tay rằng khi chồng tôi mất, tài sản sẽ do tôi và hai con thừa kế.
Hỏi: Vợ chồng tôi có hộ khẩu thường trú tại phường 2, thành phố Bến Tre, tỉnh Bến Tre. Tuy nhiên thửa đất chúng tôi định xây dựng nhà lại nằm ở xã Mỹ Thạnh An. Vậy chúng tôi có được vay vốn hỗ trợ nhà ở theo Thông tư số 17/2014/TT-BXD hay không?
Hỏi: Năm 2016, tôi nhận mua đất tại xã Hưng Phúc, huyện Hưng Nguyên, Nghệ An và xây dựng nhà tại đây. Đến tháng 10/2016, tôi đến UBND xã Hưng Phúc để làm thủ tục nhập hộ khẩu thì được yêu cầu đóng tiền xây dựng quê hương.
Hỏi: Chú tôi là Việt kiều Mỹ, tới đây chú tôi sẽ mua nhà ở tại việt Nam. Vậy, chú ấy cần phải chuẩn bị giấy tờ gì để chứng minh khi mua nhà?
Lên đầu trang