Thứ Bảy, 21/04/2012, 14:50

Điều hành lãi suất và câu hỏi lớn

Không phải ngẫu nhiên mà dư luận những ngày gần đây đề cập nhiều đến giả thiết bỏ trần lãi suất huy động và áp trần lãi suất cho vay.

Điều hành lãi suất và câu hỏi lớn

Ngân hàng Nhà nước sẽ nói gì khi chiếu thực tế lãi suất cho vay với trách nhiệm ở 5 chữ ngắn gọn có trong luật định?

Hơnmột năm qua, có lẽ chẳng mấy doanh nghiệp hay người dân vay vốn bỏ thờigian ngồi tra soát một bộ luật mới có hiệu lực: Luật Ngân hàng Nhà nướcViệt Nam năm 2010, có hiệu lực thi hành từ ngày 1/1/2011.

Nhưng, nếu đọc lại bộ luật này, người quan tâm có thể dừng mắt ở điều 12 với 5 chữ ngắn gọn để nhìn lại thực tế.

Điều12 Luật Ngân hàng Nhà nước Việt Nam nói về lãi suất có nêu: “Ngân hàng Nhà nước công bố lãi suất tái cấp vốn, lãi suất cơ bản và các loại lãi suất khác để điều hành chính sách tiền tệ, chống cho vay nặng lãi”.

Chuyện giờ mới hỏi: thế nào là “chống cho vay nặng lãi”; thực tế vừa qua, hiện nay và sắp tới đã, đang và sẽ như thế nào?

Quý1/2008, lãi suất cho vay VND ngắn hạn khoảng 11% - 13%/năm, lãi suất cho vay trung và dài hạn ở mức 14% - 16%/năm. Quý 1/2009, tương ứng là 8% - 10%/năm và 12% - 15%/năm, cá biệt sau đó có chính sách hỗ trợ lãi suất kích cầu. Quý 1/2010, tương ứng là 13% - 14%/năm, 15% - 16%/năm.

Riêngnăm 2011, lãi suất cho vay bắt đầu leo thang, các mức cao phổ biến ghi nhận từ 20% - 25%/năm; quý cuối năm có hạ chút đỉnh nhưng phổ biến vẫn từ 19% - 20%, lãi suất ở các lĩnh vực không khuyến khích 22% - 25%/năm…

Dữliệu so sánh là rõ ràng. Những mức 20% - 25%/năm vừa qua càng khắc nghiệt hơn nếu nhìn ở một góc độ: dồn dập những năm khó khăn 2008, 2009,2010 rồi tới 2011, sức chịu đựng của nhiều doanh nghiệp và người dân vay vốn đã bị mài mòn, hay một số chuyên gia vẫn dùng từ là “rệu rã”. Đócũng là câu trả lời thực tế cho việc xác định lãi suất cho vay như vậy “nặng lãi” hay không “nặng lãi”.

Tấtnhiên, cứ theo luật mà xác định. Cho vay nặng lãi trước đây được căn cứtheo Bộ luật Dân sự với giới hạn 150% lãi suất cơ bản. Oái ăm là, đúng trong kỳ lãi suất cao 2011 và cho đến nay, lãi suất cơ bản không còn tồntại. Đúng hơn, sau lần công bố ngày 1/12/2010, nó trở nên vô hồn vì không điều chỉnh bất cứ cái gì, bất cứ quan hệ vay mượn nào, hay ngay cảgiá trị tham khảo và tính tín hiệu cũng chẳng có.

Nhưng,ngay trong điều 12 của Luật Ngân hàng Nhà nước Việt Nam mà thời điểm hiệu lực còn tươi mới vẫn có cụm từ “lãi suất cơ bản”, dù định nghĩa nó và sử dụng nó là vấn đề gây nhiều tranh cãi trong thời gian qua. Hơn mộtnăm qua nó bị mờ nhạt, như số phận 5 chữ “chống cho vay nặng lãi” nói trên vậy.

Nhưngtại điều 12 cũng có mở một hướng: “Trong trường hợp thị trường tiền tệ có diễn biến bất thường, Ngân hàng Nhà nước quy định cơ chế điều hành lãi suất áp dụng trong quan hệ giữa các tổ chức tín dụng với nhau và vớikhách hàng, các quan hệ tín dụng khác”. Liệu thời gian qua có phải là sự nối dài của những bất thường, khiến yêu cầu “chống cho vay nặng lãi” trở nên mờ nhạt?

Ngânhàng Nhà nước có thể trả lời rằng (thực tế đã được nhấn mạnh trong quanđiểm đưa ra thời gian qua) là dùng lãi suất cao để chống lạm phát cao, xem đó như một giải pháp kinh điển.

Ngânhàng Nhà nước phải đứng trước các lựa chọn. Với giải pháp trên, vừa đẩylãi suất lên để chống lạm phát cao, vừa đè lãi suất xuống để chống cho vay nặng lãi là bất khả thi.

Cònnay, khi lạm phát đã hạ nhiệt, yêu cầu chống cho vay nặng lãi cần được đặt ra một cách rõ ràng và kín kẽ, nhất là khi vẫn còn lãi suất cho vay cỡ 22% - 25%/năm. Ở đây là cơ chế. Cơ chế chặn trần lãi suất huy động vàmở lãi suất cho vay thỏa thuận hiện nay là không đảm bảo được yêu cầu chống cho vay nặng lãi, cả về mặt pháp lý.

Thếnên, không phải ngẫu nhiên mà dư luận những ngày gần đây đề cập nhiều đến giả thiết bỏ trần lãi suất huy động và áp trần lãi suất cho vay.

Cónhững phản biện khác nhau về giả thiết đó. Nó có thể gặp phản ứng từ các ngân hàng thương mại, vì liên quan trực tiếp đến khả năng tạo lợi nhuận của họ. Nhưng khi mà câu chuyện lãi suất cơ bản với quy định tại Bộ luật Dân sự không gặp nhau, nó là một giải pháp để Ngân hàng Nhà nướcthực thi nhiệm vụ chống cho vay nặng lãi.

Vànếu áp trần lãi suất cho vay, ngoài mục đích và yêu cầu trên, Ngân hàngNhà nước còn bình định được lãi suất huy động. Bởi lãi suất huy động càng sát trần cho vay, ngân hàng càng hẹp lãi, thậm chí lỗ; trường hợp bất chấp cả lỗ thì trụ được mấy lâu. Ngược lại, ngân hàng muốn lợi nhuậntốt thì cần giữ lãi suất huy động hợp lý.

Nhưngáp trần như vậy có hạn chế tính thị trường, với nguyên tắc rủi ro cao lãi suất cho vay phải cao? Trần ở đây là giới hạn cuối cùng về độ rủi ro, vượt quá nó nên được xem nhu cầu vay đó không được đáp ứng; hoặc có thể áp các mức trần khác nhau với các nhóm đối tượng khác nhau, như sản xuất với phi sản xuất…

Sẽcó băn khoăn, đó vẫn là một biện pháp hành chính? Cũng không khác gì, vì cơ chế trần lãi suất huy động hiện nay cũng là hành chính, chỉ là mộtsự đổi chỗ mà thôi.

Theo Minh Đức
Vneconomy
Trong mạch chảy hình thành quần thể chung cư, khu đô thị mới, ngày càng nhiều phong cách ngoại quốc được du nhập vào Việt Nam từ chất lượng, kiến trúc, tới quản lý dịch vụ…
"Ở các thị trường nước ngoài, người ta mua chứng khoán nhiều hơn BĐS. Nhưng ở Việt Nam người dân thích đầu tư BĐS hơn là bỏ tiền vào các quỹ đầu tư hay chứng khoán", Giám đốc điều hành CBRE ông Marc Townsend cho biết.
Tại buổi làm việc với lãnh đạo Sở Xây dựng mới đây, Bí thư Thành ủy Đà Nẵng Nguyễn Xuân Anh đã chỉ rõ, mỗi nhà xây dựng trái phép được chung chi 30-50 triệu đồng, đồng thời yêu cầu cho thôi chức Chủ tịch UBND quận nếu để xảy ra tình trạng xây dựng nhà trái phép.
Chính phủ vừa đề xuất Quốc hội xem xét một số dự án quan trọng quốc gia, dự án trọng điểm giai đoạn 2016 - 2020 bao gồm đường bộ cao tốc Bắc – Nam, sân bay Long Thành, đường sắt cao tốc Bắc Nam... Tổng mức đầu tư ban đầu ước tính hơn 66 tỷ USD
Giá nhà đất tiếp tục leo thang chóng mặt là một phần nguyên nhân khiến các nhà đầu tư BĐS nước ngoài kém mặn mà với thị trường Nhật Bản.
Vừa qua, có một số Ngân hàng đã thực hiện điều chỉnh giảm lãi suất huy động VNĐ đối với các kỳ hạn dưới 1 năm, mức giảm từ 0,3 - 0,5%. Có nhiều ý kiến tỏ ra lạc quan về tác động tích cực của động thái này tới thị trường bất động sản. Tuy nhiên, cũng có quan điểm tỏ ra khá thận trọng về tác động của việc giảm lãi suất.
Theo báo cáo mới nhất của công ty Savills, hầu hết các dự án nhà ở tại Bình Dương nhắm vào đối tượng khách hàng là chuyên viên, lãnh đạo và người mua từ những tỉnh/ thành khác.
Theo một nguồn tin của BizLIVE, tại Hội thảo “Cơ hội và tiềm năng Tập đoàn FLC” vào ngày 15/1 tới, Tập đoàn FLC sẽ chính thức mở bán dự án FLC Complex tại 36 Phạm Hùng, quận Nam Từ Liêm, Hà Nội.
Lên đầu trang