Chủ Nhật, 22/04/2012, 08:50

Trần lãi suất: Bên trọng, bên khinh

Chỉ trong vòng chưa đầy 1 tháng (13/3 đến 11/4), NHNN đã 2 lần hạ lãi suất huy động với đơn vị 1%/lần, đưa mặt bằng huy động xuống xuống còn 12%.

Trần lãi suất: Bên trọng, bên khinh

Nhưng đến đây, vấn đề lại được đẩy cao hơn khi nhiều ý kiến cho rằng đã đến lúc bỏ hẳn trần lãi suất tiền gửi và áp trần lãi suất cho vay mới thực sự mang lại những hiệu ứng tích cực…

2 lý do "lịch sử"

Trước khi tháo gỡ một hàng rào nào đó, trong trường hợp này là "trần lãi suất huy động" thông thường người ta hay đặt câu hỏi: tại sao người ta lại dụng "rào' (hay trần) để nhằm mục đích gì?

T.S Nguyễn Minh Phong, Trưởng phòng Nghiên cứu Kinh tế, Viện Nghiên cứu Phát triển kinh tế cho rằng việc duytrì trần lãi suất huy động xuất phát từ 2 lý do mang tính lịch sử: từ trước tới nay lý do để các NHTM đưa ra vì có một số ngân hàng mới thành lập rất nhanh, nhỏ, sức cạnh tranh và uy tín của các ngân hàng này khôngcao. Các ngân hàng này đãsử dụng lãi suất như là một công cụ duy nhất để thu hút vốn và hệ quả của nó là tạo ra một cuộc cạnh tranh vốn tương đối không lành mạnh, đặc biệt là sự di chuyển vốn xã hội không phải vì mục tiêu lợi ích mà nhằm lòng vòng để buôn bán vốn. về phía cơ quan chủ quản là NHNN cũng nhận thấy thực trạng này có thể gây ra những nhiễu loạn và thiệt hại cho các nhà đầu tư lớn.

Cho nên NHNN đưa ra quy định áp trần nàyđể ngăn cản những rủi ro cho các ngân hàng. Tuy nhiên, đến nay cách làmnày đã không còn phù hợp và bộc lộ những hạn chế.

Thứ nhất, khi khống chế đầu vào mà khôngkhống chế đầu ra khiến cho lợi ít mà hại nhiều. Cái lợi duy nhất hướng về các ngân hàng lớn không bị cạnh tranh. Còn hại thì rất nhiều. Một là,nó làm cho người gửi tiền bị thiệt trong bối cảnh lạm phát cao, lãi suất thực tế bị âm.

Thứ hai, điều này tạo ra sự nguy hiểm làngười dân sẽ ít gửi tiền hơn, thậm chí nếu tiếp tục hạ trần, người dân sẽ rút tiền ra. Hai, nó sẽ khiến cạnh tranh kém đi trong các ngân hàng với nhau.

Thứ ba, lượng vốn đầu vào ít, trong khi đầu ra thì mở lãi suất khiến cho dòng vốn xã hội đổ dồn vào những người vay với lãi suất cao. Những người này thường là ở lĩnh vực chứng khoán, bất động sản hoặc tín dụng đen.

Như vậy, theo T.S Phong, lượng vốn có hạn mà lại bị dồn hết vào chỗ đó thì các chỗ khác sẽ ít đi, những ngành nghề mà nhà nước chỉ định hỗ trợ cũng rất ít vốn. Như thế, các doanh nghiệp khác sẽ bị oan theo mức lãi suất cao đó.

Và, bản thân các ngân hàng phải đối diệnvới những rủi ro,khi cho vay cao thì chắc chắn rủi ro cũng cao. Hiện nay họ đã phải gánh chịu những rủi ro này, đơn cử như nợ khó đòi, nợ quáhạn rất cao. Điều này ảnh hưởng đến cả xã hội lẫn Nhà nước.

Vì vậy, bỏ trần lãi suất được nhiều người ủng hộ. Tất nhiên để thực hiện được mục tiêu này, cần áp dụng đồngbộ nhiều giải pháp. Trước hết, cần đẩy nhanh quá trình tái cơ cấu các ngân hàng yếu kém bằng biện pháp mua lại, sáp nhập với NHTM khác theo định hướng của NHNN; định kì xếp loại ngân hàng và xác định giới hạn tăng trưởng tín dụng của các NHTM trên cơ sở kết quả xếp loại, tăng cường và nâng cao chất lượng thanh kiểm tra việc chấp hành giới hạn tăngtrưởng tín dụng của NHTM...

Bao giờ sẽ bỏ?

Tại Việt Nam đã từng có tiền lệ về áp dụng trần lãi suất cho vay đó là lãi suất cơ bản và lãi suất liên ngân hàng cộng/trừ. Về nguyên tắc, ngân hàng chỉ được cộng thêm 2,5%, nếu vượt quá sẽ vi phạm vào quy định về cho vay đầu cơ tín dụng đen hay cho vay với lãi suất cao. Nhưng khi có ngân hàng thương mại thì bỏ quy định này, trong khi trước đây chỉ cần quá 1,5% lãi suất cơ bản là phạm tội cho vay nặng lãi.

Một băn khoăn không kém đối với dư luận là thời điểm nào sẽ là chín muồi để bỏ quy định về trần lãi suất huy động. Nhiều ý kiến tỏ ra phấn chấn muốn ngay bây giờ phải lập tức chuyểnsang áp trần lãi suất cho vay. Hoặc vẫn khống chế trần huy động nhưng phải quay lại áp trần lãi suất cho vay để đảm bảo doanh nghiệp có lợi, đảm bảo hạ được lãi suất cho vay. Sau đó, tuy theo sự vững mạnh của ngânhàng, tùy khả năng thanh khoản của các khoản vay, cũng như mục tiêu về cân đối cung - cầu sẽ chuyển, lý tưởng nhất hiện nay là không còn trần, nhưng trong bối cảnh hiện nay chắc chắn vẫn phải còn trần, nhưng phải chuyển từ trần huy động sang trần cho vay.

Bởi lẽ, lý do tồn tại trần huy động đã hết, vì một số ngân hàng kém đã bị sáp nhập và đã bị phân nhóm (nhóm 4 là không được phép huy động, không được phép mở rộng), động lực cạnh tranh kia không còn nữa.

Tuy nhiên, với vấn đề bỏ trần lãi suất cho vay cũng có những phản hồi ngược lại. Đặc biệt, việc NNHNN thông báocó thể tiếp tục giảm lãi suất huy động trần 1 điểm phần trăm cho mỗi quý cho đến khi đạt đến 10% trước cuối năm nay hoặc trong trường hợp nếutình hình thanh khoản có cải thiện đáng kể, thì nhanh lắm cũng phải sang quí 3/2012 mới có khả năng NHNN có thể loại bỏ trần lãi suất huy động hoàn toàn. Đặc biệt, với các NHTM việc này không dễ.

Ông Trịnh Quang Anh, Trưởng ban nghiên cứu kinh tế, Maritime Bank, việc đặt trần lãi suất cho vay dẫn đến khả năng khó kiểm soát hơn, bởi NHNN không thể ép các NHTM cho vay được. Thực tế, các ngân hàng thà giữ tiền lại còn hơn cho vay để rồi mất. Nếu ngân hàng theo đuổi mục tiêu lợi nhuận cao để cho vay những tín dụng có rủi ro lớn thì chắc chắn lãi suất cho vay sẽ bị đẩy lên cao.

Nếu bỏ, NHNN sẽ quản lý, điều hành thị trường lãi suất như thế nào. Các chuyên gia thống nhất cho rằng: NHNN sẽ quản lý bằng công cụ dự trữ bắt buộc và công cụ mua bảo hiểm tiền gửi.. Tức là ngân hàng nào cho vay nhiều, cho vay rủi ro cao thì bắt dự trữ bắt buộc nhiều hơn và mua bảo hiểm tiền gửi nhiều hơn. Cách làm này sẽ có lợi cho người gửi tiền và bắt ngân hàng phải tính toán lợi ích để cho vay nhiều hay ít, vì nó ảnh hưởng trực tiếp đến lợi ích của họ. Hiện ở Việt Nam đang coi nhẹ công cụ này nhưng để quản tốt thị trường lãi suất, không thể không xem trọng nó.


Theo Tâm Thời

VEF


Theo Bộ Giao thông vận tải (GTVT), dự án đường sắt trên cao Cát Linh - Hà Đông sẽ đưa vào khai thác thử vào tháng 11/2017 và đến tháng 2/2018 sẽ đưa vào khai thác thương mại.
Cân nhắc kỹ khi đầu tư vào phân khúc bất động sản (BĐS) cao cấp; cẩn trọng khi bỏ tiền vào BĐS công nghiệp, nghỉ dưỡng; theo sát diễn biến của chính sách đánh thuế từ căn nhà thứ hai... là những khuyến cáo cho giới đầu tư địa ốc trong năm 2017.
Sáng 03/02, Chủ tịch UBND TP. Đà Nẵng đã kiểm tra tình hình thi công các công trình trọng điểm của thành phố tại nút giao thông phía Tây cầu sông Hàn và nút giao thông Điện Biên Phủ - Nguyễn Tri Phương.
UBND TP.HCM vừa chấp thuận đề xuất của Sở Quy hoạch Kiến trúc và UBND quận Gò Vấp về việc điều chỉnh quy hoạch một số khu vực tại quận Gò Vấp.
Các nhà phân tích lo ngại việc phát triển ồ ạt nhiều dự án nhà ở, bỏ xa nhu cầu thực tế ở bang Johor, Malaysia sẽ tác động tiêu cực đến thị trường BĐS, làm xuất hiện những khu dân cư vắng bóng người ở.
Gói vay nhà ở xã hội năm 2017 hiện vẫn là chủ đề được dư luận đặc biệt quan tâm sau khi gói vay 30 nghìn tỷ kết thúc. Dưới đây là buổi trò chuyện của ông Nguyễn Văn Lý, Phó Tổng giám đốc Ngân hàng Chính sách Xã hội (CSXH) với PV báo Lao động về chủ đề này.
Theo báo cáo mới nhất của công ty Savills, hầu hết các dự án nhà ở tại Bình Dương nhắm vào đối tượng khách hàng là chuyên viên, lãnh đạo và người mua từ những tỉnh/ thành khác.
Theo một nguồn tin của BizLIVE, tại Hội thảo “Cơ hội và tiềm năng Tập đoàn FLC” vào ngày 15/1 tới, Tập đoàn FLC sẽ chính thức mở bán dự án FLC Complex tại 36 Phạm Hùng, quận Nam Từ Liêm, Hà Nội.
Lên đầu trang