Thứ Sáu, 15/06/2012, 11:30

Xử lý nợ xấu: Cần người mua nợ hay cần “chợ" để bán?

Nếu thành lập công ty mua bán nợ xấu quốc gia sẽ xảy ra tình trạng thị trường chỉ có duy nhất 1 người mua nợ xấu sẽ rất dễ xảy ra rủi ro đạo đức trong quá trình thực hiện, không hiệu quả.

Xử lý nợ xấu: Cần người mua nợ hay cần “chợ

Ngày 31/05, sau cuộc họp giữa NHNN với nhóm 14 NHTM lớn,thông tin được mọi người hết sức quan tâm là đề án thành lập công ty mua bán nợxấu quốc gia với quy mô khoảng 100 ngàn tỷ đồng. Lần đầu tiên đã có phương án xửlý nợ xấu tầm cỡ quốc gia, được cơ quan quản lý thông tin ngay từ khi thành lậpđề án.

Mô hình công ty mua nợquốc gia

Trả lời câu hỏi của ĐBQH về đề án thành lập công ty mua bánnợ xấu Quốc gia, Thống đốc Nguyễn Văn Bình cho biết hiện đề án được hình thànhtừ sự tư vấn của các học giả, chuyên gia kinh tế với Chính phủ. Có lẽ xuất pháttừ kết quả xử lý nợ xấu tại nhiều nước như Thụy Điển, Mỹ, Hàn Quốc.. sau khủnghoảng kinh tế mà các chuyên gia tư vấn đã lựa chọn mô hình này.

Công ty mua bán nợ xấu quốc gia thường được áp dụng cơ chế đặcbiệt để tham gia vào quá trình tái cơ cấu tài sản các ngân hàng yếu kém.

Với ThụyĐiển, sau khi quốc hữu hóa 2 ngân hàng Gotabanken và Nordbanken thì tài sảnxấu đã được tách ra khỏi bảng cân đối chuyển về 2 AMC của Nhà nước. Hai công tyAMC thực hiện quản lý, cấp vốn cho doanh nghiệp làm ăn có lời và tìm khách hàngđể thanh lý tài sản còn lại. Năm 1993 tỷ lệ nợ xấu của Thụy Điển là 11% GDP và sau 2 nămvới chi phí bỏ ra khoảng 4,3% GDP thì nợ xấu mới được giải quyết xong. Tuynhiên phải mất 10 năm thì tín dụng cho vay ngân hàng mới đạt mức trước khủng hoảng

Tại Hàn Quốc, Chính phủ sau khi tái cấp vốn cho ngân hàngthì sử dụng công ty KAMCO, là công ty quản lý tài sản, mua lại nợ xấu của ngânhàng với giá thị trường và thấp hơn giá sổ sách, không thanh toán bằng tiền mặtmà bằng chính trái phiếu do công ty phát hành. Tiếp đến NHTW Hàn Quốc để KDIC, cơ quản bảo hiểm tiền gửi,chi trả tiền đóng góp vốn không phải bằng tiền mặt mà bằng trái phiếu. Chính phủđứng ra bảo lãnh cho các trái phiếu do các công ty này phát hành và thanh toánlãi. Sau 5 năm, tỷ lệ nợ xấu Hàn Quốc cũng giảm từ 8,3% của năm 2000 xuống 1%vào năm 2005. Cùng với đó tỷ lệ an toàn vốn từ năm 1997-2005 được tăng từ 7%lên 12% .

Có thể thấy sử dụng công ty mua bán nợ xấu quốc gia đem lạikết quả ấn tượng nhưng đòi hỏi chi phí không nhỏ, có thể sẽ rất cao nếu như nợxấu có chất lượng thấp và thời gian xử lý tương đối dài.

Những bất cập của môhình công ty mua nợ xấu tại Việt Nam

Không chỉ là áp lực về mặt chi phí, thời gian thực hiện dàimà mô hình công ty mua bán nợ xấu cũng bộc lộ những yếu điểm. Thứ nhất việc thịtrường mua bán nợ xấu nếu chỉ có 1 công ty mua nợ xấu quốc gia thì xảy ra hiệntượng thị trường chỉ có 1 người mua và nhiều người bán. Như vậy việc quyết địnhmua của ai, giá bao nhiêu sẽ là câu hỏi khó với cơ quan quản lý cũng như vớichính công ty mua bán nợ xấu.

Nếu không có cơ chế giám sát đủ mạnh thì rất dễ xảy ra rủiro đạo đức trong xác định giá trị nợ xấu, quyết định mua nợ xấu.

Hơn nữa việc có 1 công ty mua nợ xấu như vậy về dài hạn sẽkhiến cho các ngân hàng có tâm lý ỷ lại rằng sẽ không “chết”, bởi nếu để xảy ranợ xấu thì đã có công ty xử lý. Còn trong ngắn hạn khó có thể sớm thành lậpcông ty mua bán nợ xấu với quy mô lớn như vậy. Do đó mục tiêu sớm xử lý “cụcmáu đông” nợ xấu sẽ không đạt.

Công ty mua nợ nếu được thành lập sẽ phải là công ty Nhà nước,cho dù chỉ là phát hành trái phiếu được Chính phủ bảo lãnh thì vốn để sử dụng vẫnsẽ phải từ ngân sách. Những năm vừa qua ngân sách luôn ở tình trạng thâm hụtthì khả năng cấp lượng vốn lớn cho công ty thiếu khả thi.

Cơ hội để thành lậpthị trường mua bán nợ minh bạch

Đề xuất thành lập công ty mua bán nợ quốc gia cũng bởi lo ngạicác công ty AMC của ngân hàng vừa thiếu vừa yếu, không đủ sức thực hiện nhiệm vụxử lý nợ xấu hệ thống ngân hàng. Nhưng thực tế chỉ ngân hàng và AMC ngân hàng mớilà đơn vị hiểu rõ nhất về chất lượng nợ xấu của mình.

Trong khi mất nhiều thời gian, chi phí thành lập công ty muabán nợ thì NHNN có thể nhanh chóng kiến tạo thị trường mua bán nợ xấu thông quaban hành quy định giao dịch tạo ra hành lang pháp lý cho các AMC và ngân hàngthực hiện.

Nếu các NHTM nhận thấy cơ hội sinh lời từ mua bán nợ xấu thìviệc đầu tư, tăng tiềm lực AMC để đáp ứng yêu cầu kinh doanh “nợ xấu” sẽ nhanhchóng được thực hiện.

Cơ chế giao dịch cần khuyến khích ngân hàng khỏe mạnh thamgia mua lại nợ xấu từ ngân hàng yếu. Ví dụ áp dụng quy định cho phép khoản nợ xấusau khi được bán chiết khấu và chuyển về ngân hàng có quản trị tốt hơn thì sẽkhông phải trích lập dự phòng toàn bộ mà chỉ cần trích lập tỷ lệ nhất định10-20%. Sự tham gia của ngân hàng mạnh khỏe hơn, quản trị rủi ro tốt hơn cũng sẽgiúp nâng cao chất lượng ngân hàng yếu kém

Đối với những nợ xấu không thể bán hoặc không có ngân hàngkhác mua thì có thể khoanh nợ, tạm thời chấp nhận để đợi thời điểm thích hợp xửlý. Tuy nhiên phải có chế tài mang tính răn đe hoặc phạt với lãnh đạo ngân hàngđể xảy ra nợ xấu không thể xử lý như vậy. Một trong biện pháp hiệu quả là yêu cầubù đắp thiếu hụt vốn, đảm bảo đủ tỷ lệ vốn chủ sở hữu như quy định.

Một "chợ" giao dịch nợ xấu với nhiều thành phần, đơn vị thamgia, có cơ chế định giá, đấu thầu minh bạch chắc chắn sẽ giúp cho quá trình xửlý tài sản xấu khách quan và nhanh chóng hơn. Kế hoạch như thế mang tính dàihơi và hiệu quả hơn.

Thanh Hải

Theo TTVN

Trong mạch chảy hình thành quần thể chung cư, khu đô thị mới, ngày càng nhiều phong cách ngoại quốc được du nhập vào Việt Nam từ chất lượng, kiến trúc, tới quản lý dịch vụ…
"Ở các thị trường nước ngoài, người ta mua chứng khoán nhiều hơn BĐS. Nhưng ở Việt Nam người dân thích đầu tư BĐS hơn là bỏ tiền vào các quỹ đầu tư hay chứng khoán", Giám đốc điều hành CBRE ông Marc Townsend cho biết.
Tại buổi làm việc với lãnh đạo Sở Xây dựng mới đây, Bí thư Thành ủy Đà Nẵng Nguyễn Xuân Anh đã chỉ rõ, mỗi nhà xây dựng trái phép được chung chi 30-50 triệu đồng, đồng thời yêu cầu cho thôi chức Chủ tịch UBND quận nếu để xảy ra tình trạng xây dựng nhà trái phép.
Chính phủ vừa đề xuất Quốc hội xem xét một số dự án quan trọng quốc gia, dự án trọng điểm giai đoạn 2016 - 2020 bao gồm đường bộ cao tốc Bắc – Nam, sân bay Long Thành, đường sắt cao tốc Bắc Nam... Tổng mức đầu tư ban đầu ước tính hơn 66 tỷ USD
Giá nhà đất tiếp tục leo thang chóng mặt là một phần nguyên nhân khiến các nhà đầu tư BĐS nước ngoài kém mặn mà với thị trường Nhật Bản.
Vừa qua, có một số Ngân hàng đã thực hiện điều chỉnh giảm lãi suất huy động VNĐ đối với các kỳ hạn dưới 1 năm, mức giảm từ 0,3 - 0,5%. Có nhiều ý kiến tỏ ra lạc quan về tác động tích cực của động thái này tới thị trường bất động sản. Tuy nhiên, cũng có quan điểm tỏ ra khá thận trọng về tác động của việc giảm lãi suất.
Theo báo cáo mới nhất của công ty Savills, hầu hết các dự án nhà ở tại Bình Dương nhắm vào đối tượng khách hàng là chuyên viên, lãnh đạo và người mua từ những tỉnh/ thành khác.
Theo một nguồn tin của BizLIVE, tại Hội thảo “Cơ hội và tiềm năng Tập đoàn FLC” vào ngày 15/1 tới, Tập đoàn FLC sẽ chính thức mở bán dự án FLC Complex tại 36 Phạm Hùng, quận Nam Từ Liêm, Hà Nội.
Lên đầu trang